Archiwum autora: prace

Załącznik 1 Ankieta dla rodziców (wzór)

ANKIETA DLA RODZICÓW

Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.

Celem badania jest poznanie różnych czynników mogących mieć wpływ na rozwój motoryczny Waszego dziecka. Dane zawarte w ankiecie będą anonimowo wykorzystane do analizy statystycznej.

1 .Jakie j est Państwa wykształcenie?

  1. Jakie są Państwa warunki materialne?

DOBRE                                                PRZECIĘTNE                                                       ZŁE

3 W jaki sposób najchętniej spędzacie Państwo wolny czas?

  • w domu
  • na zajęciach rekreacyjnych (np. spacer, turystyka , jazda rowerem pływanie it)
  • na spotkaniach towarzyskich
  • na zakupach
  • na zabawach ruchowych z dzieckiem
  • inne
  1. Czy uważacie Państwo, że region, w którym zamieszkujecie stwarza dogodne warunki do uprawiania sportu, turystyki i rekreacji?(Jeżeli tak, to jakie walory według Państwa posiada?)

TAK

  1. Czy jesteście Państwo obecnie lub byliście w przeszłości czynnymi zawodnikami sportowymi?(Jeżeli tak, to w jakiej dyscyplinie?)

TAK                                                      NIE

  1. Czy rozmawiacie Państwo wspólnie z dzieckiem o sporcie?

TAK                                                      NIE

  1. Jakie walory według Państwa posiadają zajęcia ruchowe?

(proszę podkreślić wybraną odpowiedź)

  • wpływają na polepszenie kontaktów społecznych
  • uczą współzawodnictwa
  • relaksują
  • kształtują nawyki zdrowego przyjemnego spędzania czasu wolnego
  • wpływają na wyrównanie różnic w rozwoju dziecka
  • podnoszą wyniki nauczania
  • kształtują refleks
  • uczą nowych doświadczeń
  • zmniej szaj ą zachorowalność dziecka
  • regenerują siły psychofizyczne
  • wpływają pozytywnie na ogólny rozwój dziecka
  • inne
  1. Jakie czynniki zdaniem Państwa wpływają na stymulowanie rozwoju motorycznego dzieci? (proszę podkreślić wybraną odpowiedź)
  • zaj ęcia szkolne w zakresie wychowania fizycznego
  • dobra baza sportowa j aką dysponuj e szkoła
  • zajęcia poza szkolne
  • środowisko rodzinne
  • zdrowie dziecka
  • zainteresowania dziecka
  • zainteresowania rodziców
  • pochodzenie społeczne
  • warunki materialne
  • twórczy zaangażowany nauczyciel
  • inne
  1. Czy zdaniem Państwa szkoła do, której uczęszcza Państwa dziecko stwarza dogodne warunki dla jego rozwoju motorycznego?

TAK                                                      NIE

  1. Jeżeli tak, to jakie są jej główne zalety?
  • dobra baza dydaktyczna
  • dobra kadra pedagogiczna
  • dobra baza sportowa
  • systematycznie prowadzone zajęcia ruchowe
  • duża ilość sportowych imprez szkolnych
  • dobra atmosfera stworzona wokół sportu
  • inne
  1. Czy Państwa dziecko ma możliwość korzystania z bazy sportowej jaką dysponuje szkoła?

TAK                                                      NIE                                                        NIE MAM ZDANIA

  1. Czy państwa dziecko uczęszczało do przedszkola?

TAK                                                     NIE

  1. Jeżeli tak, to przez jaki okres czasu?
  • 1rok
  • 2 lata
  • 3 lata
  • 4lata
  1. Czy uważacie państwo, że pobyt dziecka w przedszkolu miał znaczenie dla jego rozwoju motorycznego?

TAK                                                              NIE

  1. Czy zauważyliście Państwo znaczne postępy w rozwoju motorycznym Waszego dziecka od momentu pój ścia do szkoły?

TAK                       RACZEJ TAK NIE RACZEJ NIE NIE MAM ZDANIA

  1. Czy Państwa dziecko lubi zajęcia ruchowe?

TAK                                       RACZEJ TAK                                         NIE                       RACZEJ NIE

  1. Czy Państwa dziecko uczestniczy w dodatkowych zajęciach wspomagających rozwój motoryczny? (jeżeli tak to jakich)
    18 W jaki sposób Państwa dziecko najchętniej spędza wolny czas?
  • przed telewizorem
  • przed komputerem
  • w domu na zabawach z Państwem
  • w domu na zabawach dowolnych
  • na zabawach na powietrzu
  • na różnych formach rekreacji ruchowej
  • inne
  1. Czy państwa zdaniem ilość zajęć ruchowych w szkole jest wystarczająca dla rozwoju motorycznego Waszego dziecka?

TAK

  1. Czy w najbliższej okolicy Państwa zamieszkania są boiska sportowe i place zabaw dla dzieci?

TAK

  • Czy Państwa dziecko korzysta z tej bazy?
  1. Czy zdaniem Państwa ilość tych boisk i placy zabaw jest wystarczająca dla zaspokajania potrzeb ruchowych dzieci?

TAK

Uprzejmie dziękuje za udzielenie odpowiedzi na postawione pytania

Kwestionariusz ankiety

ANONIMOWY KWESTIONARIUSZ ANKIETY SKIEROWANY DO WYCHOWAWCÓW

Jestem studentką … w …. Prowadzę badania na temat działań resocjalizacyjnych. Niniejszy kwestionariusz ankiety jest anonimowy i dotyczy działalności resocjalizacyjnej Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego Wałbrzychu. Wyniki badań wykorzystane będą wyłącznie do celów naukowych. Z góry serdecznie dziękuję za udzieloną pomoc.

Metryczka

Wiek

  1. 20-30 lat
  2. 31-40 lat
  3. 41-50 lat
  4. 51 lat i powyżej

Staż pracy w ośrodku

  1. Do 5 lat
  2. Od 6 do 10 lat
  3. Od 11 do 20 lat
  4. 21 lat i powyżej

Posiadane kwalifikacje……………………………………………………………………………..

Pytania właściwe

  1. Jakich metod resocjalizacyjnych najczęściej używa Pan/Pani w pracy
    z wychowankami?
    (zaznacz właściwą odpowiedź)

    1. metody wpływu osobistego, opartej na autorytecie wychowawcy poprzez techniki przykładu własnego, doradzania, przekonywania,
    2. metody sytuacji społecznych zawierające elementy aranżacji sytuacji wychowawczych oraz doświadczeń uczących, nagradzanie i karanie wychowawcze, uświadamianie skutków zachowań, trening autogenny i interpersonalny, socjodrama i psychodrama
    3. metody oddziaływania grupy, gdy środkiem resocjalizującym dla jednostki jest grupa rówieśnicza posiadająca cele, normy i strukturę ukształtowane zgodnie z życzeniem wychowawcy, poprzez podnoszenie spoistości i prestiżu grupy oraz odpowiednie wkomponowanie wychowanka w istniejącą strukturę grupy
    4. elementy kultury, obejmujące nauczanie resocjalizujące, aktywizację pracowniczą, organizowanie rekreacji poprzez odpowiednie wykorzystanie czasu wolnego (np. koła zainteresowań, sport, turystykę itp.), wzorce kulturowe (np. wzorce osobowe, wzorce stylu życia, środki masowego przekazu, instytucje kulturalne itp.)
  1. W jaki sposób skutecznie motywuje Pan/Pani wychowanków do działania? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. w oparciu o metody wpływu osobistego poprzez przykład własny, doradzanie
      i przekonywanie wychowawcze, uświadamianie skutków zachowań
    2. stosuję nagrody wychowawcze, adekwatne do stopnia trudności i zaangażowania wychowanków
    3. poprzez motywujące oddziaływanie grupy, mobilizujące jednostkę do działania w ramach określonych celów, norm i struktur grupy
    4. dbam o to, aby zadania dla wychowanków posiadały zróżnicowaną, atrakcyjną dla nich formę
  1. Skąd Pana/Pani zdaniem młodzież najczęściej czerpie wzorce zachowań? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. ze środowiska rodzinnego
    2. ze środowiska rówieśniczego
    3. od wychowawców i nauczycieli w ośrodku
    4. z mediów
  1. Czy uważa Pana/Pani, że wychowankowie otrzymują wystarczającą pomoc wychowawców w rozwiązywaniu swoich problemów? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. tak, zawsze
    2. tak, sporadycznie
    3. czasem
    4. nie
  1. Co Pana/Pani zdaniem wychowankowie najchętniej robią w czasie wolnym? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. uprawiają sport
    2. rozwijają swoje zainteresowania uczestnicząc w zajęciach tematycznych
    3. czytają książki
    4. oglądają telewizję,
    5. słuchają muzyki
    6. przebywają w grupie rówieśniczej
  1. Które z form rozwijania zainteresowań Pana/Pani zdaniem cieszą się największą popularnością wśród młodzieży? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. sekcja sportowa
    2. sekcja techniczno-modelarska
    3. sekcja turystyczno-krajoznawcza
    4. inne (jakie)……………………………………………………………………………….
  1. Kiedy Pana/Pani zdaniem działania resocjalizacyjne na rzecz wychowanków przynoszą najbardziej pożądane efekty? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. podczas prac wykonywanych wspólnie przez wychowanków i wychowawcę, np. w czasie prac na rzecz ośrodka lub środowiska lokalnego
    2. podczas organizowanych zajęć o charakterze rozrywkowym (np. sportowych, kulturalnych)
    3. podczas różnych form zdobywania wiedzy i umiejętności, np. w trakcie nauczania resocjalizującego
    4. podczas zajęć indywidualnych z wychowankiem
  1. W jakim stopniu Pana/Pani zdaniem pobyt wychowanków w ośrodku wpływa na poprawę ich zachowania? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. dużym
    2. średnim
    3. małym
    4. zależy to w szczególności od czasu oddziaływania, a więc czasu pobytu wychowanka w ośrodku
  1. Czy uważa Pan/Pani, że skutki stosowanych przez Pana(ią) metod resocjalizacji są trwałe? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. tak
    2. nie

Proszę uzasadnić……………………………………………..

  1. Czy Pana/Pani zdaniem resocjalizacja instytucjonalna polegająca na zapewnieniu podstawowych potrzeb wychowankom, rozwijaniu ich zainteresowań oraz zmianie negatywnych postaw i zachowań, prowadzona przez MOW w Wałbrzychu pozwoli wychowankom na prawidłową socjalizację? (zaznacz właściwą odpowiedź)
    1. tak
    2. nie
    3. trudno powiedzieć

Rozwój motoryczny dzieci i młodzieży w badaniach empirycznych – szybkość

Bieg na 20 m jako próba pomiaru szybkości.

Szybkość – jest to zdolność organizmu do wykonywania jak najszybszych ruchów, w jak najkrótszym czasie dla danych warunków (L.Denisiuk)[1]

Na szybkość ruchów składa się:

  • czas reakcji
  • czas pojedynczego ruchu -częstotliwość ruchu

Tabela 14 zawiera wyniki testu szybkości przedszkolaków i pierwszoklasistów , tabela 15 zawiera wyniki dzieci badanych w Poznaniu w 2005r..

Tabela 14 Zestawienie liczbowe wyników biegu na 20 m badanych chłopców

Lp. Wiek

dzieci

N Średnia

arytmet.

x [s]

Odchylenie

standartowe

s [s]

max- min

[s]

Poziom rozwoju

szybkości

wg B. Sekity

to
1. 6 11 5,07 0,41 5,85-4,41 db 5,73
2. 7 21 4,28 0,28 4,80-3,70 bdb
Tabela 15 Zestawienie liczbowe wyników biegu na 20 m chłopców wg A. Surnyt, A. Wójcik

Lp. Wiek

dzieci

N Średnia

arytmet.

x [s]

Odchylenie

standartowe

s [s]

max- min

[s]

Poziom rozwoju

szybkości

wg B. Sekity

to
1. 6 57 5,6 0,52 6,6-4,8 dst 3,04
2. 7 61 5,3 0,43 6,9-4,6 dst

Wynik badań przedstawione w tabeli 14 świadczą o tym, że wraz z wiekiem rośnie szybkość badanych dzieci. Różnica pomiędzy chłopcami 6 i 7 letnimi wynosi R= 0,79 sek. Różnica ta zaznacza się istotnie statystycznie w świetle testu „u”, u = 5,73> t0,01 = 2,75. Wartości odchylenia standardowego u chłopców 6 letnich s = 0,41sek. i 7 letnich s = 0,28 sek. świadczą o małej między osobniczej zmienności grup pod względem poziomu rozwoju badanej zdolności motorycznej. Szybkość chłopców sześcioletnich wg B.Sekity rozwinęła się na poziomie dobrym a chłopcy 7 letni osiągnęli poziom wysoki. Badani chłopcy 7 letni w porównaniu z chłopcami poznańskimi osiągali lepsze rezultaty biegu, średnio o 1,02 sek., sześciolatkowie zaś osiągali podobne rezultaty biegu do chłopców poznańskich, tabela 14 i 15.

Tabela 16 Zestawienie liczbowe wyników biegu na 20 m badanych dziewcząt

Lp. Wiek

dzieci

N Średnia

arytmet.

x [s]

Odchylenie

standartowe

s [s]

max- min

[s]

Poziom rozwoju

szybkości

wg B. Sekity

to
1. 6 13 5,26 0,52 6,16-4,56 dst 4,18
2. 7 23 4,55 0,43 5,50-4,00 bdb
Tabela 17 Zestawienie liczbowe wyników biegu na 20 m dziewcząt wg A. Surnyt, A. Wójcik

Lp. Wiek

dzieci

N Średnia

arytmet.

x [s]

Odchylenie

standartowe

s [s]

max- min

[s]

Poziom rozwoju

szybkości

wg B. Sekity

to
1. 6 57 6,0 0,64 7,8-4,9 ndst 4,81
2. 7 56 5,4 0,5 6,9-4,7 dst

Podobnie jak u chłopców również i u badanych 6 i 7 letnich dziewcząt można zauważyć duże zróżnicowanie w poziomie rozwoju szybkości, R =0,71 sek. Tabela 16. Różnica ta jest statystycznie istotna i osiąga wartość u = 4,18> t0,01 = 2,72. Badane grupy dziewcząt charakteryzuj ą się umiarkowaną zmiennością miedzy osobniczą w rozwoju szybkości. Odchylenie standardowe badanych sześciolatek wynosi s = 0,52 sek.a siedmiolatek s = 0,43 sek. Młodsze dziewczęta wg B.Sekiy osiągnęły dostateczny poziom rozwoju szybkości a starsze podobnie jak chłopcy osiągnęły wysoki poziom badanej zdolności motorycznej. Zarówno 6 jak i 7 letnie dziewczęta osiągnęły lepsze rezultaty biegu na 20 m od swoich rówieśniczek z Poznania Tabela 16 i 17

Wykres 7 ilustruje dynamikę wzrastania szybkości pomiędzy 6 i 7 letnimi badanymi chłopcami oraz 6 i 7 letnimi badanymi dziewczętami.

Wykres 8 obrazuje różnice w poziomie rozwoju szybkości badanych dzieci. Z analizy wykresu wynika, że statystycznie istotne różnice w poziomie rozwoju szybkości między dziewczynkami i chłopcami występują u dzieci starszych 7 letnich R= 0,27 sek. u = 2,49> t0,05 = 2,02. Można więc przyjąć, że chłopcy 7 letni różnią się poziomem rozwoju szybkości od 7 letnich dziewcząt na korzyść chłopców. Natomiast u dzieci 6 letnich szybkość rozwinęła się na podobnym poziomie i przy średniej różnicy R= 0,19 sek. jest nieistotna statystycznie u = 1,00< t0,05 = 2,07.

Wykres 7 Dynamika rozwoju szybkości u badanych chłopców i dziewcząt


[1] Denisiuk L.,Rozwój sprawności motorycznej dzieci i młodzieży w wieku szkolnym, PZWS Warszawa 1969.

Zakończenie pracy mgr

Głównym celem moich badań było rozpoznanie działalności resocjalizacyjnej Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego Wałbrzychu.

Wybrany przeze mnie temat wymagał nie tylko podjęcia działań zmierzających do studiowania literatury, ale także podjęcia badań sondażowych. Podczas ich przeprowadzania nie spotkały mnie żadne trudności, zarówno ze strony wychowawców, jak i podopiecznych, a badania zostały przeprowadzone w bardzo miłej atmosferze.

Praca napisana przy wykorzystaniu metody sondażu diagnostycznego, oraz techniki ankiety i narzędzia badawczego, jakim jest kwestionariusz, dały podstawę do wyciągnięcia wniosków, dzięki którym mogłam dokonać weryfikacji postawionych hipotez.

Pierwszą z nich było założenie, że spośród działań resocjalizacyjnych najczęściej stosuje się działania oparte na metodzie sytuacji społecznych, jednakże młodzież woli by wychowawca sugerował własne sposoby rozwiązań sytuacji problemowych. Wyniki przeprowadzonych przeze mnie badań potwierdziły tę hipotezę. Okazało się, że największa liczba wychowawców – 44,5% stosuje najczęściej metodę sytuacji społecznych, która zawiera nie tylko elementy aranżacji i sytuacji wychowawczych ale także uświadamianie skutków zachowań. Młodzież natomiast w 77,1% woli, by wychowawca sugerował własne rozwiązania danej sytuacji, co daje możliwość wykorzystania z jednej z nich. Oznacza to, że wychowankowie Ośrodka nie chcą sami rozwiązywać swoich problemów, czekając na propozycje rozwiązań. Brak aktywności z ich strony może świadczyć nie tyle o apatii związanej z przebywaniem w placówce zamkniętej, ale o „lenistwie” podopiecznych i braku współdziałania.

Kolejna hipoteza zakładała, że motywowanie wychowanków do działania najczęściej oparte jest na motywującym oddziaływaniu grupy, jednak młodzież wykonuje polecenia wychowawcy ze strachu przed karą. Wyniki badań potwierdziły i tę hipotezę, czego dowodem jest fakt, że 44,5% nauczycieli-pedagogów wskazało tę metodę, a druga co do wielkości grupa wychowanków – 31,4% stwierdziła, że wykonuje polecenia ze strachu przed karą.

Trzecia z kolei hipoteza brzmiała: Zakładam, że wzorce zachowań czerpie młodzież ze środowiska rówieśniczego zarówno w opinii wychowanków, jak i przebywającej w Ośrodku młodzieży. Jak wynika z badań w opinii ponad połowy wychowawców – 55,6% młodzież czerpie wzorce postępowania naśladując swoich rówieśników. Takiej odpowiedzi udzieliło także największa liczba chłopców – 45,7%, chociaż 25,7% wychowanków stwierdziło, że to właśnie rodzice nauczyli ich jak mają postępować w określonych sytuacjach. Zatem i ta hipoteza potwierdziła się.

W czwartej hipotezie założyłam, że w opinii wychowawców udzielają oni wychowankom wystarczającej pomocy, jednakże opinia wychowanków jest całkowicie odmienna. Badania jednak nie potwierdziły w całości tej hipotezy, bowiem opinie wychowawców były podzielone. Większość z nich – 55,5% była zdania, że wychowankowie sporadycznie otrzymują wystarczającą pomoc w rozwiązywaniu swoich problemów, natomiast 44,5% jest odmiennego zdania. Analiza badawcza ujawniła także, że większość wychowanków – 48,6% rzadko rozmawia z wychowawcami o swoich problemach i uważa, że pedagogów nie interesują ich kłopoty. Hipoteza ta powinna być zweryfikowana: Zakładam, że zarówno w opinii wychowawców, jak i młodzieży, podopiecznym, zwłaszcza tym młodszym brakuje wsparcia ze strony osób dorosłych.

Następna hipoteza brzmiała: Zakładam, że najlepszą formą spędzania wolnego czasu, zarówno w opinii wychowawców, jak i wychowanków jest oglądanie telewizji. Ta hipoteza potwierdziła się, bowiem zdaniem 33,3% wychowawców jak i 42,8% podopiecznych odpowiedziała w ten sposób na pytanie dotyczące form spędzania wolnego czasu. Przykre jest to, że młodzież jest mało aktywna i nie potrafi w inny sama organizować sobie czasu wolnego.

W kolejnej hipotezie założyłam, że w opinii wychowawców młodzież bierze udział w zajęciach tematycznych, natomiast młodzież uważa je za mało atrakcyjne. Wyniki uzyskanych badanych potwierdziły i tę hipotezę, bowiem zdaniem wychowawców największą popularnością cieszą się: sekcja sportowa – 55,6. Młodzież natomiast niechętnie uczestniczy w zajęciach organizowanych przez Ośrodek. Odpowiedzi negatywnej udzieliło 65,7%. Najczęstszą przyczyną takiego stanu rzeczy są: brak atrakcyjnej formy zajęć oraz leniwość wychowanków. Powinien to być zatem sygnał dla kadry pedagogicznej, aby  podjęła działania zmierzające do uatrakcyjnienia prowadzonych zajęć.

Siódma hipoteza zakłada, że najbardziej pożądane efekty przynosi w opinii wychowawców indywidualna praca z wychowankiem, natomiast młodzież ceni sobie zajęcia o charakterze rozrywkowym. Analiza badawcza potwierdziła również i tę hipotezę, bowiem zdaniem wychowawców działania resocjalizacyjne odnoszą najlepszy skutek podczas pracy indywidualnej z wychowankiem. Odpowiedzi takiej udzieliła największa liczba respondentów – 44,5%. Natomiast młodzież woli podlegać takiemu oddziaływaniu w trakcie zajęć o charakterze rozrywkowym, łącząc przyjemne z pożytecznym. Można także przypuszczać, że większość podopiecznych nie zdaje sobie sprawy, że w trakcie tego rodzaju zajęć jest poddawana takiemu oddziaływaniu.

Kolejna hipoteza zakłada, że w opinii wychowawców, podobnie jak i wychowanków, pobyt w Ośrodku w małym stopniu wpływa na zachowanie podopiecznych. O potwierdzeniu tej hipotezy świadczą uzyskane wyniki. Większość wychowawców – 55,6% uważa, że pobyt w placówce odnosi średni skutek. Jako mały określa efekt pobytu w jednostce – 44,4%. Żaden z respondentów nie uzależnia jednak skuteczności działań resocjalizacyjnych od czasu pobytu w placówce, co oznacza, że ankietowani stawiają na jakość swoich oddziaływań, a nie na ilość. Jedynie 34,3% wychowanków stwierdziło, że ich zachowanie w Ośrodku uległo poprawie, a 25,7% stwierdziło, że się pogorszyło.

W dziewiątej hipotezie założyłam, że zarówno wychowawcy, jaki i wychowankowie uważają, że metody resocjalizacyjne nie przynoszą trwałych skutków.

Wszyscy wychowawcy – 100% uzależniają wpływ działań resocjalizacyjnych od środowiska do jakiego wróci podopieczny. Natomiast jedynie 30,3% wychowanków po powrocie zamierza zmienić swoje życie na lepsze izolując się od poprzedniego środowiska. Ponad 37% nie wie jeszcze, czy uczyni swoje życie innym, a 34,3% deklaruje powrót do poprzedniego zachowania.

Ostatnia hipoteza zakładała, że większość wychowawców uważa, że resocjalizacja instytucjonalna pozwala na prawidłową socjalizację podopiecznych, jednakże większość wychowanków nie potrafi odpowiedzieć, czy pobyt w ośrodku zmieni ich dalsze życie. Ta hipoteza potwierdziła się częściowo, bowiem według wychowawców dopiero powrót do środowiska rodzinnego i kręgu znajomych weryfikuje stopień internalizacji norm lub wyrobione nauki. Wychowankowie w większości – 54,3% udzielili odpowiedzi nie wiem.

Uważam, że skuteczność wszelkich działań resocjalizacyjnych zależy od umiejętności wypracowania przez radę pedagogiczną spójnego zakładowego mikrosystemu wychowawczego dostosowanego do specyfiki placówki. Oddziaływania te nie mogą być przypadkowe, doraźne, interwencyjne. Ich skuteczność zależy bowiem od przemyślanego i zaprogramowanego modelu pracy wspólnego dla wszystkich wychowawców, który wypływa z przyjętych celów wychowania. Przestawiona organizacja placówki – dokonana na podstawie obowiązujących aktualnie unormowań prawnych – nabiera treści dopiero w kontekście ukształtowanego w poszczególnych placówkach środowiska wychowawczego uzależnionego od:

  • stosunków interpersonalnych występujących w placówce (zaangażowanie emocjonalne, spontaniczność, wzajemna pomoc, przyjaźń, itp.);
  • nastawienia kadry pedagogicznej na zaspokojenie potrzeb i aspiracji wychowanków (autonomia, samodzielność, swoboda myślenia i działania, samourzeczywistnienie się, itp.);
  • porządku organizacyjnego, wyrażającego się w strukturalnych i funkcjonalnych aspektach funkcjonowania instytucji (np. jawność informacji, sposób komunikowania się, rodzaj kontroli i sankcji);

Elementy te tworzą klimat społeczny instytucji, jej specyficzną atmosferę wychowawczą, od której zależy subiektywny obraz zjawisk zachodzących w konkretnej placówce w percepcji wychowanków i kadry. Jest on ważną zmienną wpływającą na skuteczność oddziaływań resocjalizacyjnych. Klimat sprzyjający wychowaniu, który precyzuje metody korekcyjno – terapeutyczne, strategie i programy oddziaływań resocjalizacyjnych, styl pracy dostosowany do preferowanych celów wychowania i potrzeb wychowanków, gwarantujący respektowanie zasady podmiotowego traktowania wychowanków, zasady indywidualizacji, akceptacji i respektowania godności wychowanka.

Właściwa organizacja, indywidualizowanie oddziaływań wychowawczych
i dydaktycznych, dobór metod aktywizujących wychowanków, angażowanie nie tylko wszystkich pracowników, ale również i rodziców w proces wychowawczy oraz szeroka współpraca ze środowiskiem otwartym zwiększa szansę osiągnięcia trwałych zmian
w systemach wartości wychowanków i konstruktywnie wpływa na rozwój osobowości nieletnich, co ułatwia w przyszłości ich adaptację społeczną.

Wyniki badań ankietowych

fragment pracy mgr

Głównym celem przeprowadzonej przeze mnie ankiety była próba odpowiedzi na pytanie czy najbliższe środowisko, w którym przebywa dziecko tj. rodzina, szkoła, miejsce zamieszkania oraz region (warunki terytorialne) mają znaczący wpływ na jego rozwój motoryczny. W związku z tym(poprzez postawienie szczegółowych pytań ) analizie poddałam następujące problemy:

  1. Ilu spośród badanych rodziców zainteresowanych jest sportem i rekreacją?
  2. Ilu uważa, że dobre warunki dla rozwoju motorycznego dzieci stwarza szkoła?
  3. Ilu uważa, ze na rozwój motoryczny dziecka wpływa znacząco region zamieszkania?
  4. Ilu uważa, ze na rozwój motoryczny dziecka wpływa dobra baza rekreacyjna w jego najbliższym otoczeniu tj. place zabaw, boiska sportowe itp.?
  5. Na postawione pytania uzyskałam odpowiedzi, z których wynika, że: 97,5% rodziców jest zainteresowanych kulturą fizyczną i sportem, z tego 22,7% biernie, co przejawia się oglądaniem relacji sportowych, czytaniem artykułów i prasy sportowej, rozmowami na temat wydarzeń sportowych, natomiast 63,5% czynnie, poprzez rekreację tj. turystykę rowerową i pieszą, narciarstwo, pływanie, grę w tenisa itp6.13,6% preferuje spacery po lesie oraz aktywny wypoczynek na działce.7,8% rodziców uprawiało czynnie sport w przeszłości.
  6. Z analizy kolejnego problemu wynika, że 88,4% rodziców podkreśla rolę szkoły jako środowiska, które stwarza dogodne warunki dla rozwoju motorycznego dziecka. Szkoła posiada bowiem dobrą bazę w postaci basenu, sal sportowych, w tym sali dla uczniów nauczania początkowego i dużego kompleksu boisk przyszkolnych. Większość tych obiektów jest dostępna dla uczniów nauczania początkowego.79,4% rodziców uważa że na rozwój motoryczny dziecka może mieć też wpływ ilość systematycznie prowadzonych zajęć ruchowych oraz postawa nauczyciela. W opinii rodziców dzieci generalnie lubią zajęcia ruchowe i chętnie w nich uczestniczą jednak 56,7% rodziców uważa, że ilość zajęć ruchowych w szkole jest niewystarczająca. 59,0% rodziców stwierdza że ich dziecko osiągnęło postęp w rozwoju motorycznym od momentu pójścia do szkoły 29,4% nie zauważyło takiej zależności 13,6% nie ma zdania na dany temat.
  7. Kolejny rozważany problem miał na celu określić wpływ regionu na rozwój motoryczny dziecka. 79,4% rodziców uważa, że rozwojowi motorycznemu dzieci może sprzyjać specyfika regionu(warunków terytorialnych zamieszkania Ukształtowanie i odpowiednie zagospodarowanie terenu stwarza bowiem dogodne warunki, ułatwia dostęp i zachęca do czynnego uprawiania rekreacji ruchowej.
  8. Analizując ostatni problem uzyskałam odpowiedź na pytanie dotyczące zagospodarowania (bazy rekreacyjnej) najbliższego miejsca zamieszkania dziecka.86,2% rodziców stwierdza, że w ich miejscu zamieszkania są place zabaw i boiska sportowe z których chętnie korzysta w czasie wolnym ich dziecko oraz podkreśla znaczący wpływ tego czynnika na jego rozwój motoryczny. 59,0% rodziców uważa, że ilość tych obiektów jest zbyt mała w stosunku do potrzeb dzieci. 90,8% rodziców podkreśla, że rozwój motoryczny zależy również od aktywności fizycznej podejmowanej przez samo dziecko w czasie wolnym. Spośród badanych dzieci 86,2% uczęszczało wcześniej do przedszkola. W tym 20,3% przez okres 4lat, 24,9% przez okres 3lat ,20,3% przez okres 2lat, 20,3% przez 1rok.W opinii rodziców ma to znaczenie dla lepszego rozwoju motorycznego dziecka. Pozwalało to też przypuszczać, że dzieci, które uczęszczały do przedszkola przez dłuższy czas (3-4lata) mogą osiągnąć lepsze wyniki. 9,0.% spośród badanych dzieci nie uczęszczało do przedszkola

Koordynacja ruchowa dzieci

z część praktycznej pracy magisterskiej

Bieg wahadłowy 4 x 5 m z przenoszeniem klocka, jako próba pomiaru zdolności koordynacyjnych (zwinności)

J.Pieter zwinnością nazywa „koordynację całego aparatu mięśniowego i kostnego, a wiec rąk, nóg i korpusu łącznie, jak też wzroku i słuchu”. Obecnie zwinność zaliczana jest do zdolności koordynacyjnych organizmu ludzkiego. Koordynacja jest procesem niezwykle złożonym, wymaga bowiem oprócz podstawowych umiejętności ruchowych, orientacji przestrzennej, która angażuje wszystkie podstawowe zmysły człowieka. Zwinność (koordynacja) jest zdolnością do władania własnym ciałem. Zależna jest właśnie głównie od koordynacji czyli dokładności ruchów. Na potrzeby mojej pracy koordynację mierzyłam czasem biegu 4 x 5m.

Rezultaty biegu badanych chłopców przedstawia tabela 2. Zróżnicowanie poziomu rozwoju zwinności w tej grupie wynosi 1,63 sek i ukształtowało się na poziomie istotnym statystycznie, u = 5,43> t0,oi = 2,04 na korzyść chłopców 7 letnich. Grupy badanych chłopców charakteryzuj ą się umiarkowaną zmiennością w rozwoju koordynacji, odchylenie standardowe młodszych chłopców wynosi s = 0,87 sek. a u starszych chłopców s = 0,67sek. Koordynacja u młodszych chłopców rozwinęła się na poziomie dobrym wg B.Sekity a u starszych na poziomie wysokim. Badani chłopcy jeleniogórscy, osiągnęli lepsze rezultaty w biegu 4 x 5m od swoich rówieśników z Poznania [1] tabela 2 i 3.

Tabela 2 Zestawianie liczbowe wyników biegu 4 x 5 m badanych chłopców

Lp. Wiek

dzieci

N Średnia

arytmet.

x [s]

Odchylenie

standartowe

s [s]

max- min

[s]

Poziom rozwoju

koordynacji

wg B. Sekity

to
1. 6 11 9,78 0,87 11,54-8,51 db 5,43
2. 7 22 8,15 0,67 9,60-7,06 bdb
Tabela 3 Zestawianie liczbowe wyników biegu 4 x 5 m badanych chłopców wg A. Surnyt, A. Wójcie

Lp. Wiek

dzieci

N Średnia

arytmet.

x [s]

Odchylenie

standartowe

s [s]

max- min

[s]

Poziom rozwoju koordynacji

wg B. Sekity

to
1. 6 57 10,6 1,43 12,4-8,7 dst 2,96
2. 7 61 10,0 0,43 6,90-4,60 ndst

Z analizy średnich wartości biegu wahadłowego, badanych dziewcząt wynika, że zróżnicowanie wyników R= 1,05 sek., podobnie jak u chłopców, okazało się statystycznie istotne na korzyść starszych dziewcząt, u = 3,74> t0,0i = 2,72. Rozproszenie wyników biegu 4×5 m jest na poziomie umiarkowanym, dla 6 latek odchylenie standartowe wynosi s = 0,84 sek. a dla starszych dziewcząt s = 0,75 sek .U badanych dziewcząt młodszych, zdolność koordynacji rozwinęła się na poziomie dobrym, u starszych na poziomie wysokim wg testu B.Sekity. Z porównania wyników, tabela 4 i 5 wynika, że dziewczęta poznańskie osiągnęły słabszy rozwój badanej zdolności motorycznej.

Tabela 4 Zestawianie liczbowe wyników biegu 4 x 5 m badanych dziewcząt

Lp. Wiek

dzieci

N Średnia

arytmet.

x [s]

Odchylenie

standartowe

s [s]

max- min

[s]

Poziom rozwoju koordynacji

wg B. Sekity

to
1. 6 13 9,70 0,84 10,72-8,30 db 3,74
2. 7 23 8,65 0,75 10,80-7,60 bdb

[1] Surnyt A., Wójcie-Grzyb A., Sprawność fizyczna dzieci w wieku 6 i 7 lat jako element dojrzałości szkolnej. Roczniki naukowe AWF w Poznaniu Zeszyt 54, 2005

Charakterystyka badanych

z metodologii pracy mgr

Podobnie jak w poprzednim podrozdziale, również i tutaj przedstawię charakterystykę ankietowanych mając na uwadze ich właściwości podmiotowe, takie jak: wiek, miejsce zamieszkania, struktura rodziny i jej liczebność, wykształcenie rodziców. Uważam bowiem, że cechy te będą różnicować odpowiedzi na poszczególne pytania ankietowe.

Tabela 11. Wiek badanych wychowanków

Wiek

 

Lb. %
13-14 lat 11 31,4
15-16 lat 15 42,9
17-18 lat 9 25,7
Ogółem 35 100,0

Źródło: badania własne

Wykres 5. Wiek badanych wychowanków

Źródło: opracowanie własne

W badaniach uczestniczyło 35 wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Wałbrzychu.  Wśród nich największą grupą są osoby w przedziale wiekowym między 15 a 16 rokiem życia, którzy stanowią – 42,9% ogółu respondentów. Drugą co do wielkości grupą są chłopcy w wieku od 13 do 14 lat – 31,4%, nieco mniej liczy grupa najstarszych ankietowanych, tj. w wieku od 17 do 18 lat – 25,7%.

Tabela 12. Miejsce zamieszkania wychowanków

Odpowiedzi Lb. %
Miasto 23 65,7
Wieś 12 34,3
Ogółem 35 100,0

Źródło: badania własne

Większość wychowanków to mieszkańcy miasta – 65,7%, natomiast mieszkańcy wsi stanowią 34,3%.

W analizie zagadnienia, jakim jest środowisko rodzinne młodzieży niedostosowanej społecznie bardzo ważne jest poznanie, w jakich rodzinach wychowywali się ankietowani. Jak twierdzi L. Mościcka jednym z czynników w układzie warunków kryminogennych jest układ stosunków panujących w rodzinie, jednakże czynnik ten, mając ogólne modyfikujące znaczenie dla prawidłowego kształtowania się psychiki dziecka, zwłaszcza jego stosunku do samego siebie i jego postawy względem innych ludzi, może okazać się również jednym z ważniejszych determinant postawy moralnej nieletnich.

Dane dotyczące stanu rodziny wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Wałbrzychu umieszczone są w tabeli 13.

Tabela 13. Struktura rodziny wychowanków

Odpowiedzi Lb. %
Pełna 21 60,0
Niepełna 5 14,3
Rozbita 7 20,0
Zastępcza 2 5,7
Ogółem 35 100,0

Źródło: badania własne

Wykres 6. Struktura rodziny wychowanków

Źródło: opracowanie własne

Większość wychowanków wałbrzyskiego MOW wychowuje się w rodzinach z obojgiem naturalnych rodziców – 60,0%. Co piąty z nich wychowywany jest w rodzinie rozbitej, 14,3% w rodzinie niepełnej, a 5,7% w rodzinie zastępczej. Fakt, że większość respondentów, wychowuje się w rodzinie pełnej może świadczyć o tym, że przejawy niedostosowania są groźne nie tylko dzieci i młodzieży, która z różnych powodów (śmierć matki lub ojca, rozwód) wychowywana jest tylko przez jednego z rodziców, a tym samym kontrola nad nimi przez osoby najbliższe jest mniejsza.

Tabela 14. Wykształcenie matek wychowanków

Odpowiedzi Lb. %
Podstawowe 2 5,9
Zawodowe 14 41,2
Średnie 12 35,3
Wyższe 6 17,6
Ogółem 34 100,0

Źródło: badania własne

Tabela 15. Wykształcenie ojców wychowanków

Odpowiedzi Lb. %
Podstawowe 4 12,9
Zawodowe 15 48,4
Średnie 9 29,0
Wyższe 3 9,7
Ogółem 31 100,0

Źródło: badania własne

Jak wynika z przeprowadzonych badań wśród matek badanych wychowanków dominuje wykształcenie zawodowe – 41,2%. Podobna sytuacja zachodzi w przypadku ojców – 48,4%. Szkołę średnią ukończyło: 35,3% matek i 29% ojców. Wykształcenie wyższe natomiast uzyskało: 17,6% matek i 9,7% ojców.

Kolejne interesujące mnie zagadnienie dotyczyło liczebności rodziny. Dane dotyczące tej kwestii przedstawia tabela 16.

Tabela 16. Posiadanie rodzeństwa przez wychowanków

Odpowiedzi

 

Lb. %
Brak rodzeństwa 9 25,7
Jedno rodzeństwo 12 34,3
Dwoje i więcej rodzeństwa 14 40,0
Ogółem 35 100,0

Źródło: badania własne

Rodzeństwo posiada największa liczba osób, bowiem 74,3%, z tym, że dwoje i więcej rodzeństwa deklaruje 40% wychowanków, a 34,3% posiada jednego brata lub siostrę. Osoby, które nie posiadają rodzeństwa stanowią 25,7%.

Poziom rozwoju motorycznego człowieka ze szczególnym uwzględnieniem dzieci

Interesującym mnie zagadnieniem jest przede wszystkim ocena poziomu rozwoju motorycznego człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci we wczesnym wieku szkolnym. M. Demela i A. Skład[1] [2] sformułował 10 zasad dotyczących rozwoju motorycznego. Są to:

  1. Rozwój przebiega od reakcji ogólnych do specyficznych,
  2. Rozwój przebiega według następstwa cefalokaudalnego (stopniowe zstępowanie od głowy ku innym częścią ciała),
  3. Rozwój ruchów przebiega według następstwa proksimodalnego- odśrodkowo (stopniowo postępując od osi głównej ku innym częścią ciała),
  4. Rozwój ruchów przebiega od ruchów symetrycznych do asymetrycznych,
  5. Łatwiej sze i wcześniej sze są ruchy acykliczne,
  6. Rozwój motoryczny polega na wiązaniu sfery czuciowej ze sferą ruchową,
  7. Rozwój motoryczny polega na stopniowym opanowaniu ruchów i wdrażaniu się do ich kontroli,
  8. Rozwój ruchów biegnie ku ich interiorioryzacji (uzewnętrznieniu) intelektualizacji,
  1. Rozwój ruchów odbywa się na zasadzie asocjacji i dysocjacji,
  2. Rozwój motoryczny wspierany jest najpierw przez prioprioreceptory, tangoreceptory a później teloreceptory,

Noworodek posiada jedynie niewielki wachlarz umiejętności ruchowych. Są to odruchy warunkowe, zapewniające podstawowe funkcje życiowe. Składają się na nie odruchy oddychania, kichania, ssania, połykania, wydzielania śliny w trakcie karmienia, czkawki, krzyku czy zwężania źrenic. Charakterystyczny dla tego okresu jest odruch pływania, który zanika po kilku tygodniach, odruch Moro oraz Babińskiego. Możemy również zauważyć pewne odruchy, na podstawie których, w późniejszym czasie, będą kształtować się inne. Dziecko zaciska dłoń, kiedy jej wewnętrzna powierzchnia zostanie dotknięta, pełza oraz naprzemienne stawia nogi, gdy dotknie stopą np. podłogi bądź ściany podczas leżenia. Takie zachowanie powoduje kształtowanie się nowych ruchów, które dają początek fazie protomotorycznej (wczesnoruchowej). S. Szuman[3] zauważył w niej„błędne”, gdyż pozbawione konkretnego celu, ruchy. Są one impulsywne i mimowolne. Widzimy, jak dziecko nawet na niewielki bodźce reaguje „całym sobą”[4]. W dalszej kolejności rozwoju, kształtują się praksje, które stanowią bazę do tworzenia nowych nawyków[5] [6].

Ten etap najlepiej scharakteryzować na przykładzie ruchów lokomocyjnych. Rozróżniamy tutaj:

  • unoszenie głowy w pozycji leżącej na brzuchu (ok. 1-2 miesiąc życia),
  • unoszenie głowy i tułowia z podporem rękami (ok. 3-4 miesiąc życia),
  • przejście do pozycji na czworakach,
  • przejście do samodzielnego siedzenia ( ok. 6-9 miesiąc życia),
  • wstawanie z oparciem np. z chwytem o krawędź łóżeczka (ok. 9 miesiąc życia), -wstawanie samodzielne (ok. 12-15 miesiąc życia),
  • pozycja stojąca (przy pomocy dorosłego), jest jeszcze chwiejna a nogi są lekko ugięte i szeroko rozstawione,

W okresie tym możemy również zauważyć pewne charakterystyczne etapy ruchów lokomocyjnych:

  • ruchy pełzające i kroczne (do ok. 3-5 miesiąca życia),
  • raczkowanie ( 8-10 miesiąc życia),
  • chód bokiem i z podporem,
  • chód pomiędzy przedmiotami,
  • chód samodzielny na całych stopach oraz przy ugiętych stawach biodrowych. Już niewielkie przeszkody mogą ten chód zakłócić.

Jak można zauważyć, najwcześniej pojawiaj ą się ruchy w obrębie głowy potem dopiero ruchy kończyn górnych, tułowia i nóg. Najpierw dziecko wykonuje je symetrycznie a dopiero po pewnym czasie asymetrycznie. Dalszy rozwój motoryczny dziecka, przedstawię w oparciu o literaturę autorstwa a Clark L., Ireland C[7] Wygląda on następująco:

13 – 18 miesięcy

  • dobrze chodzi,
  • podnosi z podłogi zabawkę i nie przewraca się przy tym,
  • spontanicznie bazgrze,
  • podnosi drobne przedmioty przy pomocy palca wskazującego i kciuka,
  • pcha, ciągnie lub niesie zabawkę, idąc,
  • nabiera jedzenie na łyżkę,
  • nie bierze już zabawek do buzi;

2 lata

  • rzuca piłką,
  • nawleka na nitkę duże korale,
  • szybko biega,
  • obraca po jednej kartce,
  • próbuje skakać,
  • dobrze gryzie pożywienie,
  • próbuje utrzymać równowagę na jednej nodze,
  • potrafi otworzyć drzwi;

2,5 roku

  • skacze na złączonych nogach,
  • jedzie na trójkołowym rowerku, ale odpycha się nogami,
  • buduje wieżę z 7 klocków,
  • sprawnie je łyżką i widelcem,
  • samodzielnie chodzi po schodach,
  • kopie piłkę,
  • sprawnie popycha i ciągnie zabawki;

3 lata-jest zręczne

  • chodzi prosto, pewnym krokiem
  • może stać chwile na jednej nodze
  • rzuca piłką nie tracąc równowagi, idzie i skacze w takt muzyki
  • lubi szybko wchodzić i schodzić po schodach
  • umie rozpiąć guziki
  • nie potrafi jednak wykonać dwóch prostych czynności naraz.
  • zwinnie się wspina,
  • biegnąc okrąża przeszkody,
  • chodzi na czubkach palców,
  • potrafi odwzorować koło,
  • zaczyna ciąć nożyczkami;

4 lata

Dziecko 4 letnie – jest bardzo ruchliwe i żywe

  • wstępuje i schodzi po schodach biegiem -jeździ na rowerze
  • lubi czynności wymagające od niego zachowania równowagi
  • rzuca dość poprawnie piłką, wykonuje podskoki w takt muzyki.
  • dobrze jeździ na trójkołowym rowerze,
  • układa puzzle z 5 – 10 kawałków,
  • wykonuje proste budowle z klocków,
  • rysuje uproszczona postać człowieka,
  • skacze na jednej nodze,
  • ubiera się i rozbiera, ale nie sznuruje sznurowadeł i nie zapina guzików;

5 lat

Dziecko 5 letnie – czyni mniej ruchów gwałtownych, jest zaradne

  • umie lepiej posługiwać się rękami (rysować, zapinać guziki, sznurować buty)
  • nie potrafi jednak np. biec i obserwować równocześnie inne dziecko
  • biega lekko na palcach,
  • podskakuje na zmianę na jednej i drugiej nodze,
  • pisze kilka liter,
  • rysuje człowieka,
  • używa noża i widelca

6 lat

Dziecko 6 letnie -odznacza się dużą ruchliwością i zręcznością. Umie między innymi:

  • odbić piłkę o ziemię i chwycić ją,
  • umie chwytać i odbijać piłkę
  • skakać w dal – sześciolatek zdecydowanie lepiej skacze. Rozbieg przy skoku jest bardziej dynamiczny, odbicie zdecydowane, a faza lotu jest teraz pewnym wzniesieniem się dziecka nad ziemią.
  • zwieszać się i przekręcać na drążku
  • skakać na skakance
  • przeskoczyć przeszkodę 20cm odbijaj ąc się obiema nogami równocześnie
  • potrafi zeskoczyć z przeszkody o wysokości 30 cm
  • manipuluje drobnymi przedmiotami np. układa mozaiki
  • jazda na rolkach, nartach czy łyżwach oraz pływanie nie sprawia mu już większych kłopotów, jeżeli wcześniej nauka ta została podjęta.

[1]     Szopa J., Mleczko E., Żak St., Podstawy antropomotoryki, PWN Warszawa-Kraków 2000

[2]     Demel A, Skład A., Teoria Wychowania Fizycznego dla pedagogów, PWN Warszawa 1976, s.101

[3]   Szuman S., Dzieła wybrane, WSiP Warszawa 1985

[4]   Szopa J., Mleczko E., Żak St., Podstawy antropomotoryki, PWN, Warszawa-Kraków 2000,s. 59.

[5]   Szuman S., Psychologia wychowawcza wieku szkolnego, WZK Kraków 1988.

[6]   Przewęda R., Rozwój somatyczny i motoryczny, Wyd. II WSiP Warszawa 1981.

[7] Clark L., Ireland C., Uczymy by mówić, mówimy, by się uczyć, Dom Wydawniczy REBIS Poznań 1998.

Opinia pedagoga szkolnego na temat ucznia

Marcin ma dobre kontakty z rówieśnikami, w klasie czuje się akceptowany. Jest uczniem wolącym „stać z boku” i choć na wiele zadawanych pytań zna odpowiedzi-nie zabiera głosu – niepytany. Jego zainteresowania skupiają się wokół sportu- czas wolny spędza grając  z kolegami w piłkę nożną.

Chłopiec bardzo angażuje się w powierzone mu zadania, zwłaszcza dotyczące sportu. Potrafi być wobec siebie krytyczny. Ma dobry kontakt  z rodzeństwem i z rodzicami. Jest wrażliwy i zdyscyplinowany – wszelkie normy społeczne nie stanowią dla niego żadnego problemu. Mimo młodego wieku przejawia postawy opiekuńcze.